'Handle with care' : Een inventarisatie van fotocollecties op glas in Nederland en praktijkervaringen als handreiking voor ontsluiting en beheer

Samenvatting :
Fotografie op glas vormt een aanzienlijk deel van de fotocollecties van erfgoedinstellingen in
Nederland. Dit onderzoek is een eerste poging tot het in kaart brengen van de omvang en de
omstandigheden van deze fotocollecties op glas.
Deel één van dit onderzoek beschrijft de ontwikkeling, uitvoering en resultaten van de
inventarisatie. Een verdieping in de vele verschijningsvormen van fotografie op glas en de
ontwikkelingsgeschiedenis daarvan maakte het mogelijk een uitgebreide vragenlijst samen te
stellen. De inventarisatie is uitgevoerd onder 84 instellingen (musea, archieven en
bedrijfscollecties) en leverde 48 ingevulde vragenlijsten op. Ruim 850.000 is het (geschatte)
totaal aantal fotografie op glasobjecten van de instellingen die positief reageerden. Naast
aantallen, formaten en technieken zijn details omtrent conditie, registratie, berging, hantering
en waardering geïnventariseerd. Hieruit blijkt dat grofweg een kwart van het totaal aantal
fotografie op glasobjecten digitaal ontsloten is. Met recht kan dan ook gesproken worden van
verborgen schatten. Ook werd duidelijk dat de fotocollectie op glas veelal gewaardeerd wordt
als een belangrijke deelcollectie en dat de berging van deze objecten over het algemeen goed
is.
De gegevens die deze inventarisatie opleverde is in deel twee gebruikt om praktische
handreikingen voor collectiebeheerders te formuleren. Hierbij worden aanwijzingen gegeven
voor het verminderen van de risico’s die fotografie op glas bedreigen, waarvan breuk de
voornaamste is. Uitvoerig wordt verder ingegaan op het opbergen van gebroken glasplaten,
het behandelen van glasplaten met instabiele emulsie en het digitaliseren van fotografie op
glas.
De fotocollectie van het Tropenmuseum vormde niet alleen de aanleiding voor dit onderzoek,
maar bleek na nauwkeurig inventariseren ruim 50.000 onontsloten fotografie op glasobjecten
te bevatten. Aanbevelingen voor ontsluiting van deze verborgen schatten vormen het derde
deel van dit onderzoek. Dit deel kan als case-study dienen voor ontsluiting van andere
fotocollecties op glas.
De verwerkte gegevens van de inventarisatie zullen tevens gepubliceerd worden op de website
van het Nederlands Fotogenootschap. (www.fotogenootschap.nl)
*
For facsimile view please click URL.