De verbeelding van de wolken in de wetenschap en de schilderkunst toegepast op het werk van Giambattista Tiepolo, John Constable en Gerhard Richter

scriptie tbv. Master Filmstudies en de Visuele Cultuur, Universiteit van Antwerpen 2013-2014
#
Inhoudsopgave
#
1. Inleiding en onderzoeksvragen
2. De geboorte van de wolk in wetenschap en kunst
2.1. De eerste reflecties over wolken
2.2. Gouden hemel-eeuwen
2.3. De wolk als zichtbaar object zonder oppervlakte tijdens de Renaissance.
2.4. De wolken verlichten de hemel in de 17de eeuw
3. Giambattista Tiepolo en de lagune als tanende broedplaats
3.1. Van donker naar licht: de wolken.
3.2. Illusionisme en escapisme, het theater en de wolken
3.3. Summum in Wurzburg
3.4. De wetenschap en meteorologie anno 1700
4. 19e eeuwse wolken
4.1. Essay on the modifications of clouds
4.2. Wetenschap en kunst ontmoeten elkaar
4.3. Het conflict tussen accurate weergave en gevoel tijdens de Romantiek.
4.3.1. Constable's Science of Painting the Sky
5. Hedendaagse experimenten
5.1. De wolken van Gerhard Richter
5.2. Andere experimenten
6. Conclusie
7. Bibliografie
#
Author's Abstract:
"In this essay the relation between scientific and artistic research will be sought in the depiction of clouds. A brief and general introduction on cloudpainting in Europe from ancient Rome till now will introduce the subject. Starting with the work of Giambattista Tiepolo and his ceilingfresco in Wurzbürg, the author will explore the meaning of the clouds in the oeuvre of this Venetian, late 18th century painter. In 1803, Luke Howard published his scientific work, On the modifications of clouds which will provoke a shift in landscapepainting and is especially visible in the Cloud Studies
of the English painter John Constable. Finaly, Gerhard Richter leads us through a mediated gaze, into the open sky. The works of these artists were made in the period from the end of the 18th century till 1975. The questions asked by the author in this thesis are about how the clouds were represented and what they tell the viewer about the worldview of these artists? What are the clouds hiding or telling us? And can we speak of a secularisation of heaven in painting?"